Elektrische beproevingsapparatuur volgens NEN-EN 50191

In Nederland is NEN-EN 50191:2010 (Installatie en bedrijfsvoering van elektrische beproevingsapparatuur) de norm voor het opzetten van beproevingsapparatuur, bij laag- en hoogspanning. Vooral bij hoogspanning stelt de norm eisen aan een veilige en correcte installatie. Hoe je dat goed regelt, is een vraag die we vaak krijgen als we testsystemen leveren.

Leveranciers en producenten van (hoogspannings)test- en meetapparatuur zetten in hun datasheet of handleiding dat het systeem aan EN 50191 voldoet. Klopt dat nog als jij de tester uitpakt, neerzet en in gebruik neemt? Nee.

In Duitsland is gratis uitleg bij deze norm te krijgen: DGUV Information 203-034 (voorheen BGI 891), Errichten und Betreiben von elektrischen Prüfanlagen. Het document vervangt de norm niet, maar geeft een goed beeld van de eisen voor het veilig opzetten van testopstellingen.

Met de juiste test- en meetsystemen integreer je beproevingsapparatuur in de productie volgens de norm.

EN 50191 is de Europese norm voor het opzetten en gebruiken van elektrische beproevingsapparatuur. De norm stelt eisen aan:

• de inrichting van de testzone: afscherming, signalering en toegangscontrole;
• de elektrische veiligheid van de testopstelling: aarding, noodstop en interlocks;
• de kwalificatie van operators en verantwoordelijk personeel;
• werkprocedures en risicobeoordelingen.

Een fabrikant kan verklaren dat zijn testapparaat aan EN 50191 voldoet. Maar de norm gaat over het hele systeem, niet alleen over het apparaat. Zet je de tester in een productielijn, laboratorium of servicewerkplaats, dan ben jij verantwoordelijk voor dat systeem.

Het CE-label en de conformiteitsverklaring van de leverancier gelden voor de tester als los product. Bouw je de tester in een testopstelling, dan ben jij verantwoordelijk voor:

• de risicoanalyse van de complete testopstelling, inclusief fixture, bekabeling, interlock en het product dat je test (DUT);
• de afbakening van de testzone, met een fysieke en zichtbare scheiding van de hoogspanningszone;
• noodstopvoorzieningen die bereikbaar, getest en gedocumenteerd zijn;
• aarding en lekstroombeveiliging volgens de lokale installatie-eisen;
• schriftelijk vastgelegde instructie en autorisatie van operators.

Dat geldt voor een eenvoudige handheld veiligheidstester net zo goed als voor een volautomatische testlijn.

Een veilige testopstelling heeft minimaal:

• een duidelijke visuele en/of fysieke afscherming van spanningsvoerende delen tijdens de test;
• een noodstop die de hoogspanningsuitgang direct spanningsloos maakt, ook als de besturing uitvalt;
• een ontlaadcircuit voor capacitieve producten (DUT’s) na de test;
• interlocks die voorkomen dat de hoogspanningstest start zolang de testzone niet veilig is afgesloten;
• een vastgelegde werkprocedure per testtype, met acceptatiecriteria;
• periodieke controle van de meetketen en de veiligheidscomponenten.

IONIO geeft trainingen in het veilig werken met (hoog)spanningstestapparatuur volgens EN 50191. De training is praktisch: je leert de norm toepassen op je eigen testopstelling, met risicoanalyse, zonering en documentatie. We kunnen de training aanvullen met uitleg over de testsystemen die je al hebt.

De training is bedoeld voor operators en eindverantwoordelijken bij beproevingen en testen die onder EN 50191 vallen: productieleiders, veiligheidsfunctionarissen, test-engineers en operators van veiligheidstesters, hipot-testers of geautomatiseerde testlijnen. Je volgt hem bij ons in Kootwijkerbroek of bij jou op locatie.

Heb je vragen over de training of wil je advies over je testopstelling? Neem contact met ons op. Meer over normen lees je bij de normen en standaarden bij IONIO.

Bekijk ook de training EN50191 hoogspanning en veiligheid.