Elektrisch isolerende handschoenen testen conform IEC 60903

Een doorgebroken handschoen is van buiten niet te zien. Geen zichtbare scheur, geen gat, maar verouderd rubber of een pin-hole die pas bij de diëlektrische test opduikt. Voor werk boven 1 kV is dat direct gevaar voor de monteur.

IEC 60903 (in Europa gepubliceerd als EN 60903) beschrijft de klassen, testspanningen, methode en het keuringsinterval. Volgens de Arbowet moet de werkgever zorgen dat PBM in goede staat zijn. Met een periodieke keuring en een keuringsrapport toon je dat aan.

IEC 60903 verdeelt elektrisch isolerende handschoenen in zes klassen op basis van de maximale gebruiksspanning. Bij de periodieke test zet je de handschoen in een waterbad, leg je een minuut lang de proefspanning aan en meet je de lekstroom.

De DC-testspanningen staan in IEC 60903 (Table 4).

Klasse 00 en 0 keur je met luchttest en visuele inspectie. Een diëlektrische test mag op verzoek van de eigenaar. Klasse 1 t/m 4 krijgen altijd een luchttest, een visuele inspectie onder druk en de diëlektrische waterbadtest.

IEC 60903 staat beide methoden toe, elk met eigen proefspanningen. In de praktijk beslissen twee dingen:

• Sommige netbeheerders eisen AC op het keuringscertificaat. Check dit vooraf bij je opdrachtgever.
• Met een DC-tester van 70 kV test je alle IEC-klassen én de ASTM D120-proeftest voor klasse 4 (70 kV DC) op één opstelling.
• Bij een DC-test geeft IEC 60903 geen lekstroomgrens. De handschoen moet de proefspanning dan zonder doorslag vasthouden.

Zet de gekozen methode in het keuringsprotocol en op het certificaat.

1. Visuele inspectie

Controleer op scheuren, insnijdingen, blaasjes of verkleuring. Zichtbare schade is direct afkeuren, geen test nodig.

2. Luchttest

Blaas de handschoen op en controleer of er lucht ontsnapt. Inspecteer hem visueel terwijl hij onder druk staat.

3. Waterbad opstelling

De handschoen staat in een waterbak, die als buiten-elektrode dient. Het water in de handschoen is de binnen-elektrode. Vul tot de in de norm aangegeven afstand onder de manchetrand.

4. Spanning opbouwen

Breng de spanning geleidelijk op naar de proefspanning voor jouw klasse en houd 1 minuut aan.

5. Lekstroommeting

Bij een AC-test hangt de maximale lekstroom af van klasse en handschoenlengte (IEC 60903 Tabel 4). Bij de herkeuring geldt een grens die lager ligt dan de tabelwaarde. Bij een DC-test geeft Tabel 4 geen lekstroomgrens: dan telt of de handschoen zonder doorslag standhoudt. Zet de gemeten waarde altijd in het keuringsrapport.

6. Certificering

Testrapport met datum, serienummer, klasse, methode, testspanning en gemeten lekstroom.

IEC 60903 (Annex E) beveelt aan om handschoenen van klasse 1 t/m 4 niet te gebruiken als de laatste test langer dan 6 maanden geleden is, ook niet als ze in opslag lagen. Van alle PBM in deze serie is dit het kortste interval. Lag een handschoen langer dan 6 maanden in de kast, dan herkeur je hem vóór gebruik.

De tester voor isolerende handschoenen 70 kV DC van Megabras levert tot 70 kV DC en stel je in per handschoenklasse. Daarmee dek je alle IEC-klassen (00 t/m 4) én de ASTM D120-proeftest voor klasse 4 in één opstelling. De lekstroommeting zit erin. Voor de veiligheid heeft hij een noodstop, een blokkeerknop op de hoogspanningsunit voor het aansluiten van de kabels en automatische vonkdetectie.

Combineer je de handschoentester met een hot-stick teststand, dan test je ook isolerende stokken in eigen huis.

Met een eigen tester plan je de keuringen zelf, verstuur je niets en houd je de testdata in eigen beheer. Daar staan de aanschaf, de kalibratie van de tester en de opleiding van je personeel tegenover. Liever uitbesteden? IONIO Labs keurt je handschoenen volgens IEC 60903, met een keuringsrapport per paar.

Hoe test je isolerende handschoenen?

Eerst een visuele inspectie en een luchttest. Daarna volgt de diëlektrische test: de handschoen gaat gevuld met water in een waterbak, waarna gedurende 1 minuut de proefspanning voor de betreffende klasse wordt aangelegd. Voor klasse 1 is dat bijvoorbeeld 10 kV AC. De gemeten lekstroom wordt getoetst aan de grens uit IEC 60903. Bij de herkeuring ligt die lager dan de tabelwaarde. Het resultaat komt in het keuringsrapport.

Welke klassen isolerende handschoenen zijn er?

IEC 60903 (EN 60903) kent zes klassen: 00, 0, 1, 2, 3 en 4. Klasse 00 is geschikt tot 500 V werkspanning, klasse 4 tot 36.000 V. Elke klasse heeft een eigen testspanning, van 2,5 kV AC voor klasse 00 tot 40 kV AC voor klasse 4. Zie de tabel hierboven voor het volledige overzicht.

Wanneer moeten isolerende handschoenen worden geïnspecteerd en getest?

Visuele inspectie en luchttest: vóór elk gebruik. Herkeuring van klasse 1 t/m 4: uiterlijk na 6 maanden, ook voor handschoenen die in opslag liggen. Een handschoen die langer dan 6 maanden ongebruikt in de kast lag, moet eerst herkeurd worden.

Kun je isolerende handschoenen zelf keuren?

Ja, dat mag, mits je test conform IEC 60903 met geschikte apparatuur en de resultaten vastlegt in een keuringsrapport. Wil je dat niet zelf doen, dan kan IONIO Labs de keuring voor je uitvoeren.

Dit artikel maakt deel uit van een serie over de periodieke keuring van hoogspannings-PBM:

• Isolerende stokken testen: IEC 60832-1 / 60855-1
• Spanningsdetectoren testen: IEC 61243
• Fase-indicatoren testen: IEC 61481-1
• Aardingsgarnituren testen: IEC 61230
• Isolerende matten testen: IEC 61111

Of lees het complete overzicht met alle normen en intervallen.

IONIO keurt en test elektrisch isolerende handschoenen volgens NEN-EN-IEC 60903 (luchttest, visuele inspectie onder druk en diëlektrische DC-test, klasse 1–4). Bekijk de dienst elektrisch isolerende handschoenen keuren en testen of alle keuringen en labtesten bij IONIO Labs. Moet je ook spanningsdetectoren laten keuren?

Vragen? Neem contact op via de contactpagina of plan direct een adviesgesprek in.